W artykule przedstawiono system logistyczny magazynu technologicznie specjalizowanego pod kątem obsługi i magazynowania wyrobów stalowych.

Technologie składowania łączą się z szeregiem zabiegów i czynności służących zabezpieczeniu dóbr materialnych i utrzymywaniu ich w stanie pełnej przydatności użytkowej podczas pozostawania w danym miejscu. Jest to możliwe poprzez zapewnienie im najodpowiedniejszych, niezbędnych warunków przechowywania. Ogół poczynań służących temu celowi nazywany jest przechowalnictwem. Przez określenie „składowanie” rozumiany jest całokształt działalności związanej z przechowywaniem surowców, półproduktów, produktów finalnych oraz materiałów odpadowych. Miejsca służące do tego celu noszą nazwę magazynów oraz składowisk, przy czym zwyczajowo (umownie) określa się, że ładunki sztukowe uformowane z surowców użytecznych oraz półprodukty i produkty finalne składowane są w magazynach.

Współcześnie trudno sobie wyobrazić, aby wyroby stalowe magazynowane były „pod chmurką”, z uwagi na rosnące wymagania jakościowe stawiane materiałom wyroby stalowe składuje się w magazynach zadaszonych lub zamkniętych. Często, zwłaszcza duże obiekty, dodatkowo monitoruje się i zapewnia w nich odpowiednie warunki klimatyczne.

Jednostka ładunkowa

Z punktu widzenia logistyki istotne jest zwiększenie podatności transportowej ładunków w transporcie materiałów stalowych. Ważną rolę w tym kontekście odgrywają kompleksowa unifikacja i normalizacja wszystkich ogniw procesu transportowego, tj. zarówno środków transportowych, jak i maszyn oraz urządzeń ładunkowych, dróg czy budowli magazynowych – ścisłej korelacji z parametrami jednostek ładunkowych. W tym przypadku w pakietowe jednostki ładunkowe formuje się przede wszystkim: kształtowniki, pręty, rury, blachy, elementy konstrukcji stalowych, prefabrykaty betonów itp. Sposoby tworzenia pakietów w Polsce objęte są normami. Przykładowe warianty kompletowania jednostek pakietowych przedstawia rys. 1.

Jedną z cech pakietu – chociaż nie zawsze dającą się osiągnąć – powinna być możliwość uformowania go w prostopadłościan ułatwiający piętrzenie, natomiast pakiety o innych kształtach są formowane w wiązki, paczki, pęki itp. Pakietową jednostkę ładunkową tworzy ładunek składający się co najmniej z dwóch jednakowych sztuk tworzących jeden zwarty pakiet, sformowany przy użyciu środków zespalających je w sposób zapewniający trwałość formy i możliwość zastosowania zmechanizowanych przeładunków. W przypadku efektywnego zarządzania magazynem dba się o jak najlepsze wykorzystywanie nie tylko dostępnej podłogi magazynu, ale również całej jego powierzchni. Do zespalania pakietów wykorzystuje się niektóre cechy ładunku, takie jak np. chropowatość powierzchni. Do formowania służą jarzma oraz elementy dystansujące. Klamry do formowania pakietów są wykonywane przeważnie z ceowników stalowych wyciętych w kształcie litery U. Układa się w nich pręty, kształtowniki, rury itp. Utworzenie ładunku w postaci wiązki wymaga zastosowania co najmniej dwóch klamer, przy czym ich rozstawienie i liczba zależą od długości i sztywności spinanych artykułów. Pakiet ułożony w klamrach może składać się z jednej wiązki lub kilku wiązek ułożonych na sobie. Jarzma służą do formowania pakietów z wyrobów dłużycowych, umożliwiając jednocześnie tworzenie otworów (wejść) dla wideł wózka widłowego (generalnie maszyn przeładunkowych), np. jarzma teleskopowe do formowania pakietów z rur stalowych. Elementy dystansujące służą do formowania pakietów z różnego rodzaju płyt, blach itp. Na elementach tych układa się odpowiednią liczbę ładunków, opasając je taśmą. Zaciśnięcie taśmy zapobiega przesuwaniu się poszczególnych sztuk ładunku, a zastosowanie elementów dystansujących pozwala na powstanie szczeliny wysokości około 100 mm, która umożliwia przeładunek całego elementu widłami wózka.
Pasy do spinania ładunków są przeważnie wykonywane z taśmy gumowej parcianej lub z tworzywa sztucznego w taki sposób, aby umożliwić szybkie uformowanie ładunku zbiorczego (pakietu) składającego się na przykład z kilkunastu kształtowników lub rur prętów itp. Pasy do spinania ładunków są stosowane przede wszystkim w obrocie między partnerami działającymi w łańcuchu dostaw, przy czym pakiety spięte pasami są formowane u dostawcy (producenta wyrobów) i w takim stanie przeładowywane/przechowywane w łańcuchu transportowo-magazynowym w relacji dostawca – odbiorca (tj. bez rozformowywania pakietu).

Technologia składowania stali

W technologii składowania stali stosuje się przeważnie regały o słupach wsporczych, mających perforację z określoną podziałką, w celu umożliwienia regulacji wysokości gniazd oraz uproszczenia montażu. Gniazda regałowe muszą być przystosowane do pakietów. Długości gniazd w tego typu regałach odpowiadają jednej, dwóm lub trzem jednostkom ładunkowym ustawionym wzdłużnie lub poprzecznie. Regały są zbudowane z elementów o stosunkowo skomplikowanych profilach, otrzymywanych przez walcowanie na zimno, dzięki czemu uzyskuje się dużą wytrzymałość i sztywność przy małej masie własnej. Jednocześnie należy wspomnieć, że regały dla potrzeb magazynowania nie są liczone na obciążenia boczne, a jedyne uwzględnia się obciążenia wynikające z siły grawitacji, monitorując stopień wyboczenia słupów nośnych. Regały nie podlegają wymogom Urzędu Dozoru Technicznego, jak np. wózki widłowe. Stąd tak istotna rola inżyniera zajmującego się utrzymaniem systemów regałowych w magazynach.

Układy regałów ramowych mogą być obsługiwane przez różne środki transportowe, z których podstawowe, najczęściej stosowane to:
−    wózki podnośnikowe,
−    suwnice,
−    układnice o różnej wysokości podnoszenia (8-30 m, a niekiedy więcej).

Na rys. 4-5 przedstawiono typowy układ strukturalny technologii magazynowania w regałach ramowych, przystosowanych do wysokiego składowania ładunków paletowych za pośrednictwem układnic sterowanych ręcznie bądź automatycznie i współpracujących z systemem transportowo-przeładowczym, tzw. czoła magazynu regałowego.

Technologia składowania
ładunków wydłużonych
w regałach wspornikowych i ramionowych

Regał wspornikowy jednostronny lub dwustronny składa się: z pionowych słupów opartych na poprzecznych belkach podstawy, poziomych prętów mocujących poszczególne słupy, ze skośnych stężeń usztywniających regał oraz wsporników przymocowanych do słupów, najczęściej za pomocą złącz spawanych, śrubowych lub zaciskowych. Dwa ostatnie sposoby połączeń wsporników ze słupami umożliwiają dokonanie skokowej lub ciągłej zmiany podziałki rozstawienia wsporników. W regałach wspornikowych składuje się ładunki dłużycowe (pręty, kształtowniki, rury) czy płyty (np. arkusze blach, płyty drewnopodobne). Ładunki dłużycowe mogą być ułożone bezpośrednio na wspornikach, względnie składowane z wykorzystaniem tzw. kaset do dłużyc. Spotyka się także regały wspornikowe wykorzystywane do składowania zwojów taśmy, drutu, rur itp. Przykłady regału ramionowego przedstawiono na rys. 2.

Na rys. 3 przedstawiono przykład składowania ładunków wydłużonych na kasetach w regałach wspornikowych za pośrednictwem układnicy dwutorowej. Regały do ładunków wydłużonych obsługiwane są:
−    ręcznie (przy niskich regałach i ładunkach o niedużej masie),
−    wózkami podnośnikowymi,
−    suwnicami słupowymi lub pomostowymi hakowymi ze specjalnym zawieszeniem,
−    układnicami.

Zalety tego typu regałów to:
−    bardzo szerokie gniazdo regatowe, gdyż nie występują w nich słupki, jak przy regałach ramowych paletowych czy półkowych,
−    możliwość rozbudowy i dostosowania do stosunkowo dużego zakresu ładunków,
−    dostęp do każdej jednostki ładunkowej.

Na rys. 4 przedstawiono zasadę składowania ładunków wydłużonych w regałach ramionowych za pośrednictwem suwnicy portalowej. Ładunki wydłużone, uformowane w zwarte wiązki lub pakiety mogą być również formowane za pośrednictwem suwnic w tzw. stosy siodłowe.

Technologia regałowego składowania dynamicznego jednostek ładunkowych może być realizowana w:
−    regałach przepływowych,
−    regałach okrężnych,
−    regałach przesuwnych,
−    regałach przejezdnych.

Technologia ta polega na kontrolowanej zmianie położenia ładunku składowanego wewnątrz regału bądź razem z regałem. Na rys. 5 przedstawiono przykład technologii składowania z użyciem przesuwnych regałów, tzw. stojakowo-ramionowych, do składowania ładunków wydłużonych, uformowanych w wiązki lub posadowionych na kasetach ładunkowych.

Obecnie wśród układów regałów ramowych, budowanych zarówno w wersji półkowej, ramowej, jak i wspornikowej, dominującą rolę odgrywają rozwiązania zaczepowe, chociaż dominacja ta nie jest zdecydowana. Wielu producentów oferuje bowiem równocześnie regały zaczepowe i skręcane. Podstawowe elementy regałów, jakimi są słupy, najczęściej wykonywane są z giętych na zimno półzamkniętych kształtowników. Jeżeli chodzi o rygle, to stosowana jest duża różnorodność rozwiązań.

komentarz

W bardzo intensywnych zastosowaniach jakość jazdy jest jednym z kluczowych elementów wydajnej pracy. Dlatego też Hyster Europe w centrum uwagi stawia udoskonalanie środowiska pracy operatora w zależności od zastosowania. Konstrukcja wózków podnośnikowych Hyster® opiera się na inteligentnych kryteriach projektowych i koncentruje wokół środowiska pracy operatora we wszystkich środowiskach pracy. Jest ono jednak szczególnie brane pod uwagę w przypadku wózków obsługiwanych w ekstremalnych i wymagających warunkach roboczych, ponieważ stanowi element mający szczególny wpływ na wydajność i komfort pracy operatora. Wysokie ryzyko uderzeń może mieć negatywny wpływ na komfort pracy operatora.  W tej właśnie branży powszechnie stosowany jest wózek Hyster® H16XM-9 do ciężkich zastosowań ze względu na jego wytrzymałą ramę, mocny maszt i karetkę oraz szeroką oś napędową, które zapewniają stabilność podczas transportu materiałów przy pełnym udźwigu. Mocna budowa tego wózka pomaga zredukować drgania odczuwane w kabinie, a w połączeniu z fotelem z pełnym zawieszeniem zapewnia operatorowi wygodę prowadzenia w czasie całej zmiany roboczej. Poziom drgań wywieranych na całe ciało może wynosić nawet 0,35 m/s2. Na poprawę komfortu jazdy często mają wpływ niewielkie szczegóły. W przypadku wózków widłowych Hyster® o dużym udźwigu na przykład konstrukcja maszyny sprawia, że wsiadanie i wysiadanie z wózka odbywa się przy mniejszym wysiłku. Ponadto w zastosowaniach w branży odlewniczej wózek można wyposażyć w przyciemniane okna, dzięki którym oczy operatora będą chronione przed błyskami i gorącym metalem, oraz zaawansowaną klimatyzację kabinową, która będzie utrzymywać przyjemną temperaturę w środowisku roboczym operatora i oczyszczać je z kurzu.

Michał Łątka, specjalista ds. produktów Hyster

Piśmiennictwo
  1. Korzeń Z.: Logistyczne systemy transportu bliskiego i magazynowania. T. 1, ILiM, Poznań 1999.
  2. Kwaśniowski S., Zając P.: Automatyczna identyfikacja w systemach logistycznych. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2004.

 



Rys. 1. Ładunek rur stalowych uformowany przy wykorzystaniu: a) klamer, b) jarzm, c) pasów

 



Rys. 2. Regały do ładunków wydłużonych: a) wspornikowe kasetowe, b) wspornikowe ramionowe

 



Rys. 3. Przykład technologii składowania ładunków wydłużonych na kasetach w regałach wspornikowych z użyciem dwutorowej układnicy magazynowej (propozycja firmy DEMAG)

 



Rys. 4. Technologia składowania ładunków wydłużonych w regałach wspornikowych ramionowych za pośrednictwem suwnicy portalowej: 1 – regał ramionowy, 2 – kaseta z ładunkiem wydłużonym, 3 – torowisko suwnicy portalowej,
4 – suwnica portalowa, 5 – stół z kasetami do ładunków wydłużonych

 



Rys. 5. Technologia składowania wydłużonych ładunków uformowanych w wiązki na tzw. stosach siodłowych z użyciem suwnicy dźwigarowej (propozycja firmy DEMAG). Układy technologiczne składowania dynamicznego z użyciem konstrukcji regałowych


 

W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij